“Góc sân và khoảng trời” là tập thơ nổi tiếng của nhà thơ Trần Đăng Khoa. Những bài thơ trong tập thơ này ra đời cách đây hơn nửa thế kỷ trong những năm tháng đánh Mỹ và tác giả khi đó chỉ là cậu bé 8 tuổi hồn nhiên, trong sáng. Tập thơ được in lần đầu năm 1968 khi Trần Đăng Khoa tròn 10 tuổi, "Góc sân và khoảng trời” được coi là niềm tự hào của nền văn học thiếu nhi nước nhà. Từ khi ra đời, tác phẩm được tái bản nhiều lần với nhiều phiên bản khác nhau và luôn được bạn đọc mọi thế hệ đón nhận nhiệt tình.

Năm 2017, nhà xuất bản Mỹ Thuật cho ra đời ấn phẩm đặc biệt “Góc sân và khoảng trời” với độ dày 223 trang, khổ sách rộng 27cm, bìa cứng, giấy bóng đẹp. Điểm đặc biệt của ấn phẩm là mỗi trang sách chính là những bức tranh minh hoạ vô cùng sinh động và đẹp mắt của các họa sĩ trẻ. Trong ấn phẩm đặc biệt này, 100 bài thơ của Trần Đăng Khoa được in trên nền những bức tranh đầy màu sắc tạo nên sự cuốn hút ngay từ cái nhìn đầu tiên đối với bạn đọc, đặc biệt là các bạn nhỏ. Nhà thơ Trần Đăng Khoa khi xem ấn phẩm đã nói rằng: “Mỗi bức tranh trong tập thơ này là một tác phẩm độc lập, hoàn chỉnh và tươi sáng. Quả thật, tôi cũng rất bất ngờ khi nhận thấy các họa sĩ đã sáng tạo ra thế giới mới cho Góc sân và khoảng trời. Tôi không biết là các bạn vẽ minh họa cho thơ tôi hay chính thơ tôi đang minh họa cho tranh của bạn”. Còn những họa sĩ vẽ tranh minh họa cho ấn phẩm này thì bị chinh phục và được truyền cảm hứng từ những vần thơ êm ái, thấm đậm tình yêu thương với quê hương, đất nước của thần đồng thơ Trần Đăng Khoa, để từ đó vẽ nên những bức tranh minh họa thật sống động, lãng mạn và lay động lòng người.

Tập thơ “Góc sân và khoảng trời” phiên bản đặc biệt này bao gồm 100 bài thơ, được chia thành 5 chủ đề riêng, mỗi chủ đề bao gồm 20 bài thơ được in trên nền những bức tranh sống động và hút mắt.

Với chủ đề “Con bướm vàng” gồm các bài thơ như: Con bướm vàng, gà con liếp nhiếp, Ò ó o, chọc ếch, con chim hay hót…. Đó là thế giới loài vật trong trẻo, lung linh đầy màu sắc, âm thanh, là nơi con bướm vàng, chim chích chòe, chú gà con, con trâu… cứ mãi thân thương.

“Con trâu đen lông mượt

Cái sừng nó vênh vênh

Nó cao lớn lênh khênh

Chân đi như đạp đất”

 

“Bác giun đào đất suốt ngày

Trưa nay chết dưới bóng cây sau nhà

Họ hàng nhà kiến kéo ra

Kiến con đi trước, kiến già theo sau”

Chủ đề “Hạt gạo làng ta” với các bài thơ như: Vườn em, bên sông Kinh Thầy, Thôn xóm vào mùa, hạt gạo làng ta… Làng quê Việt Nam vốn rất quen thuộc bỗng trở nên lung linh, đầy màu sắc và kể cho bạn nghe những câu chuyện thật nhẹ nhàng. Đó là những ngày thôn xóm vào mùa, thoang thoảng đâu đây là hạt lúa mới còn thơm ngát hương trời, là cuộc sống thôn quê dẫu đâu đó có khó khăn nhưng vẫn đầm ấm yên vui. Là một buổi sáng nhộn nhịp của cái Na, chị Tre, bà Sân, ông Trời… Là một buổi trưa tháng sáu “mẹ em xuống cấy” để có được “hạt gạo làng ta”…

“Sân kho máy tuốt lúa

Mở miệng cười ầm ầm

Thóc mặc áo vàng óng

Thở hí hóp trên sân”

 

“Ông Trời nổi lửa đằng đông

Bà Sân vấn chiếc khăn hồng đẹp thay”

Chủ đề “Trăng sáng sân nhà em”: là góc sân tuổi thơ với vòm trời rộng lớn màu trứng sáo, nơi hoa khế vẫn âm thầm rơi như mưa sao, nơi những tàu dừa vẫn xào xạc tươi vui đón gió… Là ông trăng cũng giống như trẻ con, cũng thích khoe khuôn mặt tròn, cũng nhoẻn miệng cười thích thú khi nhìn thấy chuối, thấy xôi; và thú vị nhất là cũng biết thập thò ngoài cửa khi rủ bạn đi chơi…

“Khuya không trông trăng nữa

Trăng thập thò ngoài cửa

Muốn rủ em đi chơi”

 

“Trăng ơi... từ đâu đến?

Hay từ một sân chơi

Trăng bay như quả bóng

Đứa nào đá lên trời”

Với những quan sát tinh tế cùng sự liên tưởng phong phú và tài năng hiếm có, cỏ cây, loài vật, con người trong thơ Trần Đăng Khoa hiển hiện gần gũi, thân thiện và dung dị. Có lẽ vậy mà bạn đọc nhiều thế hệ không thể nào quên những bài thơ: Hạt gạo làng ta, Cây dừa, Nghe thầy đọc thơ, Ảnh Bác, Đám cưới bác giun, Mưa, Trăng ơi từ đâu đến,… Các sự vật, hiện tượng được nhân cách hóa, ẩn dụ giúp phát triển trí tưởng tượng, sự sáng tạo trong các bé.

“Cây đa gọi gió đến

Cây đa vẫy chim về

Đa mỗi ngày một lớn

Và nuôi thêm nhiều ve”

Đọc thơ Trần Đăng Khoa, chúng ta bắt gặp khung cảnh làng quê Bắc bộ lấp lánh tựa cổ tích. Ở đó, có đầy đủ những thanh âm, những sắc màu, những mùi vị quen thuộc đã vang vọng từ nghìn năm trước và nghìn năm sau cũng chẳng dễ mất đi. Đằng sau bức tranh làng quê đậm chất dân gian ấy là những tình cảm hồn nhiên, trong sáng, dịu nhẹ, chan chứa yêu thương giữa những người thân trong gia đình, giữa thầy cô, bè bạn, giữa những người con Việt Nam với quê hương đất nước.

“Ông làm rồng rắn giữa sân

Lượn tròn bà uốn dẻo chân- cháu cười

Ông bà tóc đã bạc rồi

Thoắt đâu trẻ lại như hồi bé thơ”

 

“Chú qua bao suối bao đèo

Đến nay chắc đã thêm nhiều chiến công

Ngoài này cháu đứng cháu trông

Những đêm súng nổ, lửa hồng chân mây”

Với 100 bài thơ hòa quyện cùng những bức tranh minh họa đầy màu sắc, tất cả đã tạo nên một “Góc sân và Khoảng trời”, một thế giới tuổi thơ sinh động giữa khung cảnh làng quê bình yên, trong trẻo mà màu nhiệm, rộn ràng xinh tươi… mang đến cho người đọc biết bao cảm xúc. Tập thơ như là những trang ký ức, nhật ký của tác giả thời thơ ấu để mỗi khi hồi tưởng lại, biết bao cảm xúc lại ùa về.

Tác phẩm “Góc sân và Khoảng trời”  đã để lại một dấu ấn tốt đẹp, một ký ức tuổi thơ và nuôi dưỡng tâm hồn cho các bạn nhỏ yêu văn học theo cách nhẹ nhàng nhất. Bạn đọc nhỏ còn chần chờ gì nữa, chúng ta hãy cùng mở sách để phiêu du vào miền cổ tích xanh thẳm của “Góc sân và khoảng trời”. Tác phẩm với phiên bản đặc biệt này hiện đang được phục vụ  tại phòng Thiếu nhi của Thư viện tỉnh Vĩnh Phúc, mời các bạn nhỏ đón đọc!

Hải Hà