Trong nền văn học Việt Nam hiện đại, Xuân Quỳnh là một tác giả nữ có phong cách và bản sắc riêng khá rõ nét. Trải qua năm tháng sống và biết, yêu thương và lao động nghệ thuật hết mình, Xuân Quỳnh đã để lại cho đời một di sản văn học thật đáng quý. Ngòi bút của chị đã được thử thách qua thời gian với nhiều loại chủ đề khác nhau. Trong đó có những bài thơ tình yêu đã đạt tới đỉnh cao. Dù đi vào những vấn đề lớn của đất nước hay trở về với những tình cảm riêng tư, thơ Xuân Quỳnh bao giờ cũng là tiếng nói rất riêng của một tâm hồn phụ nữ thông minh, sắc sảo, đầy nữ tính. Đọc những tác phẩm của Xuân Quỳnh, chúng ta gần như hình dung được chị đã sống ra sao, đã yêu thương day dứt những gì? Lấy sự chân thực làm điểm tựa cho cảm xúc sáng tạo của mình, các sáng tác của Xuân Quỳnh chính là đời sống của chị, là những tâm trạng thật của chị trong mỗi bước vui buồn của cuộc sống.
Trên con đường hoạt động văn học nghệ thuật tuy không dài, với tư cách người phụ nữ - người yêu - người vợ và người mẹ, những sáng tác của Xuân Quỳnh đã đi vào lòng bạn đọc nhiều thế hệ như là tiếng nói tiêu biểu của tình yêu và tình mẫu tử. Đó chính là tiếng nói trữ tình dịu dàng sâu lắng, chứa đựng hơi thở của thời đại mà vẫn mang dấu ấn truyền thống của tâm hồn dân tộc. Để tưởng nhớ một tâm hồn thi sĩ đa cảm, tài năng mà bạc mệnh năm 2003, nhà xuất bản Phụ Nữ đã cho ra đời cuốn sách Xuân Quỳnh cuộc đời và tác phẩm, có độ dày 615 trang, khổ 21cm.
Cuốn sách gồm những sáng tác suốt quãng đời thơ văn của Xuân Quỳnh, được chia làm hai phần. Phần sáng tác cho người lớn và phần sáng tác cho thiếu nhi (gồm cả hai mảng thơ và văn xuôi). Nếu như phần thứ nhất được bạn đọc và giới phê bình nghiên cứu bàn luận nhiều, thì phần thứ hai, nhất là văn xuôi, dường như chưa được quan tâm đúng mức. Xuân Quỳnh đã dành cho các em một gia tài thơ như là sự kết tinh trải nghiệm của đời mình. Có một điều lạ là những câu thơ được viết ra từ ẩn ức của một đứa trẻ côi cút, sớm xa cha mất mẹ lại mang đậm chất trữ tình, trong sáng và hết sức ngọt ngào. Chị đã tạo được sự thích thú cho các em và cho cả người lớn bằng những xét đoán thông minh, ngộ nghĩnh và trí tưởng tượng phong phú. Xuân Quỳnh đã phát huy được thế mạnh của một nhà thơ khi viết truyện cho các em. Nhiều trang viết của chị thực sự là những bài thơ văn xuôi nhẹ nhàng xinh xắn. Chất thơ bàng bạc không ít trong các câu chuyện của Xuân Quỳnh. Nếu như trong thơ, Xuân Quỳnh biết nhiều cho lứa tuổi nhi đồng, thì ở văn xuôi, đối tượng phục vụ được mở rộng hơn. Chị dành những mẩu chuyện đồng thoại vui tươi, dí dỏm cho lứa tuổi mẫu giáo, dành những câu chuyện cổ tích lung linh nhiều màu sắc cho các em thiếu nhi và dành cho lứa tuổi sắp trưởng thành những chuyện tâm lý xã hội với những bài học triết lý ẩn ngâm sau mỗi trang sách. Nhìn bằng con mắt của các em, đấy là một quan niệm nghệ thuật mà Xuân
Quỳnh đã thể hiện trong các sáng tác dành cho thiếu nhi. Xuân Quỳnh đã từ tuổi thơ của mình mà đến với tuổi thơ của các em. Các sáng tác của chị mãi mãi là "món quà của một bạn nhỏ ngày xưa tặng các bạn nhỏ bây giờ".
Đóng góp của Xuân Quỳnh, đã được ghi nhận một cách xứng đáng. Chị đã hai lần được nhận giải thưởng của Hội Nhà văn Việt Nam và gần đây đã được nhận Giải thưởng Nhà nước (đợt 1) cho các sáng tác của mình.
Mời các bạn tìm đọc cuốn sách Xuân Quỳnh cuộc đời và tác phẩm để tìm hiểu tâm hồn thơ Xuân Quỳnh một cách đầy đủ nhất. Cuốn sách sẽ là món quà tinh thần quý báu dành cho đông đảo bạn đọc quan tâm và yêu mến nhà thơ Xuân Quỳnh. Sách hiện đang được phục vụ tại Thư viện tỉnh Vĩnh Phúc. Ký hiệu: PD.016431.
Nguyễn Thị Hồng Nhung