Ludwing van Beethoven (1770-1827) là một nhà soạn nhạc cổ điển người Đức. Ông là một hình tượng âm nhạc quan trọng trong giai đoạn giao thời từ thời kỳ âm nhạc cổ điển sang thời kỳ âm nhạc lãng mạn. Beethoven được cả thế giới công nhận là nhà soạn nhạc vĩ đại nhất, nổi tiếng nhất và có ảnh hưởng tới rất nhiều nhà soạn nhạc, nhạc sĩ và khán giả về sau. Tuy nhiên, cuộc đời ông là chuỗi những bi kịch và bất hạnh không phải ai cũng biết.

Cuốn sách “Beethoven nhà soạn nhạc cổ điển vĩ đại thế giới” sẽ tiết lộ cho bạn đọc những thăng trầm trong cuộc đời của nhà soạn nhạc vĩ đại, từ những năm tháng tuổi thơ, tới khi trưởng thành cùng quá trình sáng tác làm nên những kiệt tác âm nhạc bất hủ. Sách nằm trong bộ sách “Kể chuyện cuộc đời các thiên tài” do Ramus Hoài Nam biên soạn, nhà xuất bản Thanh Niên ấn hành năm 2022. Với độ dày 165 trang, cuốn sách này sẽ tái hiện lại cuộc đời thiên tài âm nhạc Beethoven, đồng thời đưa bạn đọc đến với thế giới âm nhạc cổ điển đầy hấp dẫn và lý thú.

Trong những phần đầu tiên của cuốn sách, bạn đọc sẽ được trở về thời thơ ấu của Bethoven. Từ khi được chào đời, nhạc sĩ thiên tài vĩ đại Ludwing Van Beethoven được đặt cái tên của chính ông nội mình. Chắc hẳn người ông sẽ không thể ngờ rằng, chính đứa cháu nội ông yêu quý  đã làm cho cái tên của cụ lừng lẫy khắp thế giới. Ông nội của Beethoven là một nhạc công, cha của Bethoven cũng là một ca sĩ trong nhà hát Hoàng cung, là người dạy nhạc và dạy đàn. Xuất thân trong gia đình có truyền thống âm nhạc, nên ngay từ nhỏ Beethoven đã có cơ hội được tiếp xúc với đàn và nhạc. Tuy nhiên, cha Beethoven lại là một người thô lỗ, nghiện rượu, mẹ cậu lại hay đau ốm. Cuộc sống của gia đình cậu túng thiếu, nợ nần. Chính vì vậy, cha bắt ép Beethoven học đàn để có thể biểu diễn kiếm tiền. Beethoven  phải ngồi nhiều tiếng liền tập đàn khiến Beethoven cảm thấy cây đàn thực sự là một dụng cụ khổ sai, hành hạ cậu. Cậu bị bố đánh đập, tát, lấy thước ghè lên tay… mỗi khi tập đàn. Tuổi thơ Beethoven phải chịu đựng sự hành hạ, đau đớn về thể xác từ người cha nhưng cậu luôn có người mẹ bênh cạnh an ủi, động viên. Beethoven bộc lộ tài năng âm nhạc ngay từ nhỏ và được mời đi biểu diễn tại Hà Lan. Năm 13 tuổi, cậu có sáng tác âm nhạc đầu tay và năm 14 tuổi, cậu được là bổ nhiệm chính thức là người chơi đàn Organ trong dàn nhạc hoàng cung.

Những phần tiếp theo, cuốn sách kể cho bạn đọc quá trình trưởng thành, và những người thầy dạy nhạc của Beethoven. Năm 1787, với mong muốn được làm học trò của thiên tài âm nhạc Wolfgang Amadeus Mozart, Beethoven rời quê nhà để tới Vienna nước Áo  và đã gặp được Mozart. Tuy nhiên, nhận được tin mẹ ốm nặng, Beethoven buộc phải về nước để chăm sóc mẹ. Mẹ mất khi 17 tuổi, sau đó em gái cũng mất, Beethoven trở thành người trụ cột gia đình lo toan, chăm sóc cho hai em trai của mình. Năm 1792, Beethoven một lần nữa đến Vienna để theo học nhạc với nhà soạn nhạc nổi tiếng Joseph Haydn và một số nhạc sỹ khác. Nhờ tài năng sẵn có cộng với những kiến thức thu nhận được, Beethoven nhanh chóng được công nhận là một nghệ sỹ, một nhà soạn nhạc trẻ tuổi tài năng ở Vienna.

Tuy nhiên, khi tài năng âm nhạc của Beethoven đang ở đỉnh cao thì một bi kịch vô cùng tàn nhẫn xảy đến với Beethoven. Bạn nghĩ sao khi một người soạn nhạc lại bị mất dần thính giác và không thể nghe được âm thanh? Điều này thực sự xảy đến với Beethoven năm 27 tuổi, ông phát hiện bị ù tai và thính lực yếu đi từng ngày. Beethoven tìm mọi cách để chữa bệnh nhưng không có kết quả. Khi Beethoven bước sang tuổi 44, ông gần như không còn nghe được gì, từ những bản nhạc, tiếng đàn cho đến lời nói của mọi người, ông chỉ có thể giao tiếp với thế giới bằng những tờ giấy và chữ viết. Có thời điểm vì quá tuyệt vọng, ông từng có ý định tự tử. Tuy nhiên, ông kể “Nhờ có nghệ thuật mà tôi đã không tự kết liễu đời mình”.  Khi tai ông không còn nghe được nữa, ông bắt đầu lắng nghe bằng tâm hồn mình  và cho ra đời nhiều tác phẩm âm nhạc có giá trị như: 1 vở opera, 6 bản giao hưởng cùng vô số bản hòa nhạc khác, bao gồm các bản giao hưởng từ số 3 đến số 8… Lặp đi lặp lại trong các tác phẩm của Beethoven chính là tinh thần vượt qua nghịch cảnh. Những xung đột nội tâm của ông trải qua đều có thể tìm thấy trong âm nhạc, đó là việc vượt lên tất cả để chiến thắng sự tuyệt vọng và đau buồn. Beethoven đã học được cách sống cùng với tình trạng mất dần thính giác và trở thành một thiên tài âm nhạc với các kiệt tác vô cùng vĩ đại.

Những phần cuối cuốn sách, bạn đọc sẽ cảm nhận rõ nét những nỗi bất hạnh, những mối tình tuyệt vọng, sự cô đơn và cuộc sống gia đình rối ren…của Beethoven. Những năm tháng cuối đời, ông sống trong cô đơn và yên lặng hoàn toàn trong căn nhà nghèo túng, luộm thuộm, bàn ghế, giường tủ tồi tàn. Ngày 26/3/1927, trong lúc một cơn giông tố nổ ra dữ dội trên bầu trời Vienna, Ludwing Van Beethoven đã trút hơi thở cuối cùng. Cả thành phố nhớ mãi tang lễ của ông vì sự xúc động và lòng tôn sùng của dân chúng đối với nhạc sĩ thiên tài vĩ đại.

Bên cạnh cuộc đời của Beethoven, cuốn sách còn mang đến cho bạn đọc những câu chuyện đằng sau những tác phẩm âm nhạc bất hủ mà ông đã viết nên.  Trong “Điều ẩn dấu đằng sau bản Sonata ánh trăng” là một câu chuyện đầy thú vị và cảm động. Chuyện kể rằng: Một buổi tối sau khi dạy học xong, ông tỏ tình người học trò xinh đẹp và bị cự tuyệt. Tuyệt vọng và đau đớn, ông lang thang vô định trong thành Vienna rồi đứng cô độc trên cây cầu bắc qua dòng sông Danube xinh đẹp. Đó là một đêm trăng rất sáng, một không gian tĩnh lặng ngập tràn ánh trăng với nước sông lấp lánh huyền ảo. Thành Vienna đã chìm sâu trong giấc ngủ, chỉ còn người nhạc sĩ đau đáu với mối tình đơn phương đang đứng cô độc giữa trời đất thấm đẫm ánh trăng. Bỗng ông nghe thấy tiếng đàn dương cầm vang lên xa vắng, tiếng đàn dẫn bước chân ông đến ngôi nhà trong khu lao động nghèo. Ông thấy một người cha đang ngồi nghe cô con gái mù của mình chơi dương cầm. Người cha đau khổ nói rằng con gái mình chỉ có một ước mơ duy nhất là được ngắm nhìn ánh trăng trên dòng sông Danube, nhưng ông chẳng bao giờ có thể đem đến cho con niềm hạnh phúc giản dị ấy. Xúc động trước tình cảm của người cha, Beethoven ngồi vào cây đàn, những nốt nhạc vang lên ngẫu hứng, ào ạt dâng lên theo cảm xúc, lúc lại nhẹ nhàng hiền dịu như ánh trăng, lúc lại mạnh mẽ mênh mang như sóng nước sông Danube. Tiếng nhạc ngân lên trong ánh trăng, thấm đẫm trong ánh trăng, đọng lại từng giọt cảm xúc đầy khát vọng.  Bằng âm nhạc, Beethoven đã giúp cô gái mù thấy được ánh trăng tuyệt đẹp bên dòng sông với bản Sonata ánh trăng tuyệt mĩ, và đó cũng là một trong những bản nhạc bất hủ nhất thế giới.

Với lối viết dung dị, truyền cảm, giàu tính văn học, cuốn sách “Beethoven nhà soạn nhạc cổ điển vĩ đại thế giới” giúp người đọc thấy rõ cuộc đời của Beethoven với những nỗi bất hạnh và bi kịch liên tiếp khiến Beethoven đôi lúc muốn ngã quỵ, thậm chí nghĩ đến tự tử. Nhưng với sức mạnh phi thường, vượt qua nghịch cảnh và niềm đam mê âm nhạc đã vực ông đứng dậy. Ông vẫn kiên trì sáng tác và để lại cho đời những bản nhạc bất hủ, trường tồn mãi với thời gian.

Cuốn sách “Beethoven nhà soạn nhạc cổ điển vĩ đại thế giới”, do Ramus Hoài Nam biên soạn, nhà xuất bản Thanh Niên ấn hành năm 2022, hiện đang được phục vụ tại phòng Đọc của Thư viện tỉnh Vĩnh Phúc. Trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc!

Hải Hà